Ostatnie wydarzenia wp┼éyn─Ö┼éy na wszystkie aspekty naszego ┼╝ycia. Znaczne zmiany nie omin─Ö┼éy r├│wnie┼╝ us┼éug psychologicznych. Wiele publicznych przychodni ograniczy┼éo swoje dzia┼éanie lub przesz┼éo na wizyty telefoniczne. Niekt├│rzy specjali┼Ťci s─ů niedost─Öpni, a wizyty ÔÇô przek┼éadane. Z wielu rzeczy, takich jak wizyta u kosmetyczki, fryzjera czy zakupy mo┼╝emy na ten moment zrezygnowa─ç, jednak z psychoterapi─ů cz─Östo nie mo┼╝na czeka─ç, szczeg├│lnie w tak trudnym i wyczerpuj─ůcym psychicznie okresie spowodowanym ogromn─ů niepewno┼Ťci─ů. Jak wi─Öc w bezpieczny spos├│b szuka─ç pomocy psychologicznej w czasie pandemii? Jakie zmiany pojawi┼éy si─Ö w sposobie, w jaki us┼éugi terapeutyczne s─ů ┼Ťwiadczone? Co zrobi─ç, kiedy potrzebujemy z kim┼Ť porozmawia─ç?

Kontynuacja psychoterapii w czasie pandemii

Nag┼ée przerwanie psychoterapii mo┼╝e by─ç bardzo niekorzystne i jest niewskazane. Szczeg├│lnie w okresie og├│lno┼Ťwiatowego kryzysu. Dodatkowy stres, niepewno┼Ť─ç i niestabilna sytuacja finansowa nie s─ů bez wp┼éywu na nasz─ů psychik─Ö. W przypadku os├│b, kt├│re na co dzie┼ä zmagaj─ů si─Ö z obawami o zdrowie swoje i swoich bliskich, niepokojem czy atakami paniki, mo┼╝e to by─ç szczeg├│lnie trudne. Ale nie tylko dla nich. Wed┼éug naukowc├│w codzienna rutyna pomaga na przyk┼éad pacjentom cierpi─ůcym na zaburzenia afektywne dwubiegunowe.[1] Obecna sytuacja, kt├│ra wymaga konieczno┼Ťci zachowania dystansu spo┼éecznego, pozbawi┼éa wielu ludzi cz─Ö┼Ťci tej rutyny. Przerwanie terapii w trakcie, bez wsp├│lnej decyzji psychoterapeuty i pacjenta, mo┼╝e by─ç niekorzystne dla ludzi zmagaj─ůcych si─Ö z r├│┼╝nego rodzaju zaburzeniami[2]. Dlatego niezwykle wa┼╝ne jest, ┼╝eby zachowa─ç ci─ůg┼éo┼Ť─ç spotka┼ä z psychoterapeut─ů.

Obecny kryzys ma oczywi┼Ťcie daleko id─ůce skutki ekonomiczne. Wiele os├│b straci┼éo lub mo┼╝e w ka┼╝dym momencie straci─ç prac─Ö. Jak pokazuj─ů badania[3], recesja mo┼╝e wp┼éywa─ç na pogorszenie stanu psychicznego os├│b uzale┼╝nionych i by─ç wyzwalaczem powrotu do na┼éogu. Jest to tym bardziej trudne, ┼╝e niemo┼╝liwe jest przeprowadzenie stacjonarnych spotka┼ä anonimowych grup wsparcia dla zmagaj─ůcych si─Ö z uzale┼╝nieniami. Na szcz─Ö┼Ťcie wiele z nich przyj─Ö┼éo form─Ö online. Mimo wszystko pomoc psychologiczna mo┼╝e by─ç teraz jeszcze bardziej potrzebna osobom zmagaj─ůcym si─Ö z na┼éogiem.

Sytuacja, w jakiej si─Ö znale┼║li┼Ťmy, ma r├│wnie┼╝ odbicie w sytuacji w polskich domach. Niestety w wielu pa┼ästwach, kt├│re ograniczy┼éy przemieszczanie si─Ö obywateli, zaobserwowano alarmuj─ůcy wzrost przemocy w rodzinach[4]. Dodatkowy stres, konieczno┼Ť─ç przebywania cz┼éonk├│w rodziny wci─ů┼╝ ze sob─ů i trudna sytuacja finansowa wielu os├│b to tylko niekt├│re z przyczyn tej sytuacji. Osoby, kt├│re do┼Ťwiadczaj─ů przemocy w rodzinie, wymaga─ç b─Öd─ů w tym czasie dodatkowej pomocy. Je┼Ťli przed wybuchem pandemii by┼éy w trakcie psychoterapii, nie powinny jej przerywa─ç, poniewa┼╝ b─Öd─ů potrzebowa─ç wi─Ökszego ni┼╝ dotychczas wsparcia psychologa.

┼Üwiadczenie us┼éug psychoterapeutycznych zmieni┼éo si─Ö najprawdopodobniej na d┼éu┼╝szy czas. Nie wiemy, jak b─Ödzie wygl─ůda─ç sytuacja za kilka tygodni lub miesi─Öcy. Specjali┼Ťci oferuj─ů r├│┼╝nego rodzaju, mniej lub bardziej optymistyczne scenariusze, ale zgadzaj─ů si─Ö w tym, ┼╝e konieczne b─Ödzie zachowanie ┼Ťrodk├│w ostro┼╝no┼Ťci nawet, kiedy ilo┼Ť─ç zaka┼╝e┼ä znacznie spadnie i ludzie wr├│c─ů do pracy. Dlatego niezwykle istotne jest, ┼╝eby zachowa─ç ci─ůg┼éo┼Ť─ç terapii i przystosowa─ç si─Ö do zmian, zamiast planowa─ç powr├│t do stacjonarnych sesji z psychologiem ÔÇ×jak ju┼╝ pandemia minieÔÇŁ. Rozwi─ůzaniem mog─ů by─ç r├│┼╝nego rodzaju grupy wsparcia online oraz ÔÇô przede wszystkim ÔÇô terapia online. Pozwala ona przeprowadzi─ç sesj─Ö z psychoterapeut─ů w formie wideo (wykorzystuj─ůc w tym celu r├│┼╝nego rodzaju komunikatory na przyk┼éad Skype lub Messenger) czy g┼éosowej (r├│wnie┼╝ komunikatory lub w wersji telefonicznej).

Psychoterapia online w dobie pandemii

Wydawa─ç si─Ö mo┼╝e, ┼╝e w przypadku terapii online nic si─Ö nie zmieni┼éo mimo wszystkich obostrze┼ä, kt├│re zosta┼éy wprowadzone w zwi─ůzku z szerz─ůcym si─Ö wirusem. Psychoterapeuci ┼Ťwiadcz─ůcy pomoc online w dalszym ci─ůgu pracuj─ů, a z racji, ┼╝e ich us┼éugi prowadzone na odleg┼éo┼Ť─ç nie s─ů obarczone ┼╝adnym ryzykiem, nie dotycz─ů ich ┼╝adne nowe restrykcje. Dodatkowo, w przypadku terapii prowadzonej w nurcie poznawczo-behawioralnym forma sesji online jest wielu przypadkach tak samo skuteczna, jak spotkania twarz─ů w twarz z psychoterapeut─ů.[1] Dotyczy to w szczeg├│lno┼Ťci problem├│w takich jak odczuwanie niepokoju, zaburzenia snu, trudno┼Ťci z koncentracj─ů oraz zaburze┼ä takich jak depresja, uzale┼╝nienia, zesp├│┼é stresu pourazowego (PTSD ÔÇô Posttraumatic Stress Disorder), napady l─Öku panicznego, zesp├│┼é l─Öku uog├│lnionego, fobie czy ADHD. Dlatego przej┼Ťcie na terapi─Ö online w ┼╝adnym przypadku nie jest r├│wnoznaczne z pogorszeniem si─Ö jako┼Ťci sesji.

Mimo wszystko zmiany w warunkach ┼╝ycia pacjent├│w mog─ů by─ç utrudnieniem dla kontynuowania psychoterapii. Jednym z problem├│w, kt├│re utrudniaj─ů terapi─Ö online, mo┼╝e by─ç fakt, ┼╝e wszyscy domownicy znajduj─ů si─Ö ca┼éy czas w domu. Mo┼╝e to sprawi─ç, ┼╝e nieskr─Öpowana rozmowa z psychoterapeut─ů nie b─Ödzie mo┼╝liwa. Recept─ů na ten problem mo┼╝e by─ç u┼╝ywanie s┼éuchawek podczas rozmowy, co pozwoli na nieco wi─Öksz─ů prywatno┼Ť─ç. Je┼Ťli mimo wszystko to nie wystarcza, bo chcemy na przyk┼éad porozmawia─ç o sytuacji w rodzinie, mo┼╝na porozmawia─ç siedz─ůc w samochodzie lub na ┼éawce. W ostateczno┼Ťci mo┼╝na r├│wnie┼╝ czasowo zmieni─ç format terapii na tekstowy i pisa─ç wiadomo┼Ťci w komunikatorze.

Czy rozpoczyna─ç terapi─Ö?

W czasie pandemii stawiamy czo┼éa problemom, z kt├│rymi nie mieli┼Ťmy nigdy wcze┼Ťniej do czynienia. Mo┼╝e to sprawi─ç, ┼╝e poczujemy si─Ö przyt┼éoczeni i bezradni. Zewsz─ůd docieraj─ů do nas wiadomo┼Ťci o nowych zachorowaniach i ┼Ťmierciach oraz dramatyczne historie z Polski i innych kraj├│w. Stajemy w obliczu niepewno┼Ťci o przysz┼éo┼Ť─ç oraz obaw o zdrowie najbli┼╝szych i swoje.

Dla wielu z nas jest to nowa sytuacja, kt├│ra wywo┼éuje bardzo du┼╝y stres. Mo┼╝e powodowa─ç to problemy ze snem, niepok├│j, k┼éopoty ze skupieniem si─Ö na pracy czy nauce. Do tego, w obliczu konieczno┼Ťci praktykowania dystansu spo┼éecznego, mamy cz─Östo ograniczony kontakt z rodzin─ů i przyjaci├│┼émi. Wiele par tkwi teraz w zwi─ůzkach na odleg┼éo┼Ť─ç, co mo┼╝e by─ç dodatkow─ů trudno┼Ťci─ů. Z drugiej strony domownicy s─ů zmuszeni przebywa─ç ze sob─ů ca┼éy czas i bywa to ┼║r├│d┼éem konflikt├│w. To wszystko sprawia, ┼╝e nie zawsze czujemy si─Ö zrozumiani lub mamy z kim porozmawia─ç i uporz─ůdkowa─ç my┼Ťli czy obawy, kt├│re k┼é─Öbi─ů si─Ö w naszych g┼éowach. Je┼Ťli czujemy, ┼╝e sobie z nimi nie radzimy, rozmowa z psychoterapeut─ů mo┼╝e bardzo nam pom├│c. Ju┼╝ jednorazowa konsultacja mo┼╝e przynie┼Ť─ç nam ulg─Ö i sprawi─ç, ┼╝e z dystansem spojrzymy na swoje l─Öki, co pomo┼╝e nam je kontrolowa─ç.

Czas, kt├│ry jeste┼Ťmy zmuszeni sp─Ödza─ç w domu, mo┼╝emy po┼╝ytecznie wykorzysta─ç na samorozw├│j i popracowa─ç nad swoim pesymizmem, nisk─ů samoocen─ů czy z┼éo┼Ťci─ů. Psychoterapeuta poznawczo-behawioralny pomo┼╝e nam zidentyfikowa─ç niekorzystne procesy my┼Ťlenia oraz zast─ůpi─ç je pozytywnymi.

Grupy wsparcia i spotkania z psychologami online w czasie pandemii

Wraz z og┼éoszeniem pandemii pojawi┼éy si─Ö r├│wnie┼╝ nowe wyzwania, obawy, problemy i pytania. R├│┼╝ne aspekty naszego ┼╝ycia zmieni┼éy si─Ö znacz─ůco, co sprawi┼éo, ┼╝e mo┼╝emy czu─ç si─Ö zagubieni. Nie jeste┼Ťmy sami. Wiele os├│b, w tym r├│wnie┼╝ sami terapeuci, ma podobne problemy. Sprawia to, ┼╝e ┼éatwiej jest dzieli─ç si─Ö radami i swoimi prze┼╝yciami. Grupy wsparcia s─ů sposobem na wymian─Ö interesuj─ůcych informacji, do┼Ťwiadcze┼ä i wskaz├│wek co do tego, jak poradzi─ç sobie nie tylko z problemami, kt├│re naros┼éy podczas pandemii. Mog─ů to by─ç fora, grupy na Facebooku i inne spo┼éeczno┼Ťci ÔÇô na przyk┼éad dedykowane serwery na komunikatorze Discord.

Organizowane s─ů r├│wnie┼╝ r├│┼╝nego rodzaju warsztaty online czy liveÔÇÖy z psychologami. Podczas spotka┼ä online na ┼╝ywo mo┼╝na zadawa─ç nurtuj─ůce nas pytania, na kt├│re psycholog postara si─Ö odpowiedzie─ç. Mo┼╝na pozna─ç techniki relaksacyjne a nawet otrzyma─ç wskaz├│wki co do pozbycia si─Ö negatywnego my┼Ťlenia i katastroficznych scenariuszy z naszych g┼é├│w.

Wszystkie te opcje warte s─ů sprawdzenia i na pewno pomog─ů nam w tym trudnym okresie. Pami─Ötajcie o tym, ┼╝eby jak najwi─Öcej rozmawia─ç o Waszych obawach ÔÇô z rodzin─ů, przyjaci├│┼émi lub specjalist─ů. Pozwoli Wam to zyska─ç odrobin─Ö dystansu i zda─ç sobie spraw─Ö z tego, ┼╝e nie jeste┼Ťcie sami. Trzymcie si─Ö!

Literatura:

  1. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0955395917300877
  2. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1093/clipsy.9.3.329
  3. https://www.apa.org/monitor/feb08/consistent
  4. https://www.nytimes.com/2020/04/06/world/coronavirus-domestic-violence.html
  5. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0887618517304474?via%3Dihub

Artyku┼é pojawi┼é si─Ö wcze┼Ťniej na portalu Trzymsie.pl

Piotr Chełchowski Trzymsie
Al. Jerozolimskie 181B
02-222 Warszawa
Regon: 145868890
NIP: 7582331909

E: dawid@trzymsie.biz