Skip to main content

Badania pokazuj膮, 偶e je艣li dbamy o d艂ugi i regularny sen w ci膮gu tygodnia i nagle zmieniamy to zachowanie w weekendy, nasz organizm ma powa偶ny problem. Wersja odwrotna, w kt贸rej w weekendy staramy si臋聽odespa膰聽zarwane w tygodniu noce r贸wnie偶 dzia艂a na nas w niepo偶膮dany spos贸b. Mo偶emy przyty膰, zwi臋ksza si臋 te偶 ryzyko nowotwor贸w, depresji, chor贸b serca i schorze艅 przewlek艂ych, takich jak cukrzyca.

Co to jest social jet lag? Jakie s膮 jego konsekwencje?

Social jet lag to termin opisuj膮cy rozbie偶no艣膰 mi臋dzy funkcjonowaniem zegara biologicznego organizmu i rzeczywistego wzorca snu. Niezgodno艣膰 ta powstaje ze wzgl臋du na nasz膮 spo艂eczn膮 aktywno艣膰. Zwykle powstaje ona mi臋dzy pracuj膮cymi dniami tygodnia i weekendem.

Zmiana biologicznego zegara lub rytmu oko艂odobowego o jedn膮 do dw贸ch godzin powoduje dezorientacj臋 cia艂a i m贸zgu. Organizm reaguje objawami takimi jak:

  • bezsenno艣膰,
  • nadmierna senno艣膰,
  • wczesne budzenie si臋,
  • zm臋czenie w ci膮gu dnia,
  • trudno艣ci z koncentracj膮,
  • zaparcia lub biegunki,
  • brak dobrego samopoczucia;

W badaniu, w kt贸rym przeanalizowano nawyki senne 85 000 Brytyjczyk贸w, stwierdzono, 偶e osoby z nieprawid艂owo ustawionym cyklem snu cz臋艣ciej cierpia艂y na depresj臋, niepok贸j i mia艂y gorsze samopoczucie.

Z kolei badacze z Arizony odkryli, 偶e ka偶da dodatkowa godzina snu, b臋d膮ca odst臋pstwem od codziennej rutyny, podnosi o 11% ryzyko rozwini臋cia si臋 choroby serca. Naukowcy stwierdzili, 偶e osoby skracaj膮ce sen o pi臋膰 godzin w ci膮gu tygodnia i staraj膮ce si臋 odrobi膰 ilo艣膰 snu w weekend, ponosi艂y niekorzystne konsekwencje tego zachowania. Takie 鈥渙drabiane zaleg艂ego snu鈥 przynosi w konsekwencji nadmierne spo偶ycie kalorii i zwi臋kszenie masy cia艂a i szkodliwe zmiany w sposobie, w jaki organizm wykorzystuje insulin臋. Z biegiem czasu takie zachowanie zwi臋ksza ryzyko wyst膮pienia cukrzycy typu 2.

Od 2007 r. praca zmianowa jest klasyfikowana przez 艢wiatow膮 Organizacj臋 Zdrowia (WHO) jako prawdopodobny czynnik rakotw贸rczy z powodu zaburze艅 dobowych. W czerwcu 2019 r. ta hipoteza zosta艂a potwierdzona przez Mi臋dzynarodow膮 Agencj臋 Bada艅 nad Rakiem, kt贸ra potwierdzi艂a, 偶e zaburzona chronobiologia wi膮偶e si臋 z rakotw贸rczo艣ci膮.

Jak poradzi膰 sobie z social jet lag?

Musimy przyj膮膰聽do wiadomo艣ci, 偶e nie mo偶na nadrobi膰 straconego snu przez drzemki lub d艂u偶szy sen w dni wolne od pracy. Najbardziej oczywistym krokiem, jaki mo偶emy podj膮膰, jest pr贸ba zmniejszenia r贸偶nic mi臋dzy schematami snu. Utrzymanie stabilnych godzin budzenia si臋 w weekend i ograniczenie ekspozycji na 艣wiat艂o w nocy mo偶e poprawi膰 jego jako艣膰. Powinni艣my unika膰 jasnych 艣wiate艂 p贸藕nym wieczorem i zrezygnowa膰 z u偶ywania urz膮dze艅 ze 艣wiec膮cymi ekranami tu偶 przed snem. W ci膮gu dnia warto znale藕膰 spos贸b, aby skorzysta膰 z naturalnego 艣wiat艂a s艂onecznego. Powinni艣my spa膰 regularnie co najmniej siedem godzin dziennie, aby by膰 wypocz臋tym i m贸c cieszy膰 si臋 dobrym zdrowiem. Podejmujecie wyzwanie walki o zdrowy sen?

 

Dawid Pacha

Founder Pakietu Wsparcia. Pe艂ni艂 role lidera zespo艂贸w ds. innowacji i stratega marketingu online. Wsp贸艂pracowa艂 m.in. z Met膮, Microsoftem, czy Nike. Zna doskonale problemy nowoczesnych firm. Dawid rozwija艂 od zera kilka startup贸w, by艂 tak偶e osob膮 zaanga偶owan膮 osoba w 艣rodowisku marketingowym, software house鈥檕wym i akademickim.